Blokzincir (Blockchain), verilerin merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan, dağıtık bir ağ üzerinde güvenli ve şeffaf şekilde saklanmasını sağlayan bir teknolojidir. Bu sistemde bilgiler, “blok” adı verilen veri gruplarında toplanır ve her blok, kendisinden önce gelen bloğa kriptografik olarak bağlanır. Bu sayede bloklar birbirine zincir şeklinde bağlanır ve ortaya “blokzincir” yapısı çıkar.

Blokzincir, internette yapılan işlemlerin bir nevi dijital kayıt defteri gibidir.
Ancak bu defter, tek bir kurumun elinde değildir; ağdaki herkes aynı kopyayı saklar.
Bu özellik, blokzinciri merkeziyetsiz (decentralized) ve değiştirilemez (immutable) hale getirir.

Blokzincir Nasıl Çalışır?

Bir işlem yapıldığında, bu işlem önce ağdaki birçok bilgisayara (node) iletilir. Bu bilgisayarlar işlemin geçerli olup olmadığını kontrol eder. Onaylanan işlemler bir blokta toplanır ve bu blok, zincirin sonuna eklenir. Her blok, kendinden önceki bloğun “hash” değerini içerdiği için, zincirdeki herhangi bir veriyi değiştirmek tüm sistemi bozacaktır. Bu da blokzinciri güvenli kılar.

Blokzincir ağlarında, tüm katılımcıların aynı veriler üzerinde anlaşmasını sağlayan sistemlere konsensüs mekanizması denir. En bilinen örnekler arasında Proof of Work (PoW) ve Proof of Stake (PoS) bulunur.

Blokzincirin Avantajları

• Şeffaflık: Tüm işlemler herkes tarafından görüntülenebilir.

• Güvenlik: Kriptografi sayesinde kayıtlar değiştirilemez.

• Merkeziyetsizlik: Tek bir otoriteye bağlı olmadan çalışır.

• Veri Bütünlüğü: Herkesin aynı kayıtları görmesi sağlanır.

• Dayanıklılık: Veriler ağdaki birçok noktada saklandığı için sistemin çökmesi zordur.

Blokzincirin Kullanım Alanları

Blokzincir sadece kripto paralarla sınırlı değildir. Bugün birçok sektör bu teknolojiyi kendi süreçlerinde kullanmaya başlamıştır:

• Kripto Paralar: Bitcoin, Ethereum gibi dijital para sistemlerinin temel teknolojisidir.

• Finans: Ödemeler, havaleler ve akıllı sözleşmeler aracılığıyla güvenli işlemler yapılabilir.

• Tedarik Zinciri: Ürünlerin üretimden teslimata kadar olan süreci izlenebilir.

• Sağlık: Hasta kayıtları güvenli bir şekilde paylaşılabilir.

• Oylama Sistemleri: Dijital seçimlerde şeffaflık ve güven sağlar.

Blokzincir, gelecekte dijital güvenliğin, kimlik doğrulamanın ve veri yönetiminin merkezinde yer alacak bir teknoloji olarak görülüyor.

Gas Fee (Gaz Ücreti) Nedir?

Blokzincir dünyasında özellikle Ethereum gibi ağlarda sıkça karşımıza çıkan Gas Fee (Gaz Ücreti), yapılan her işlemin ağ tarafından işlenebilmesi için ödenen bir işlem maliyetidir.
Bu ücret, ağı çalıştıran madenciler veya doğrulayıcılar tarafından alınır ve sistemin işlem gücüyle doğru orantılıdır.

Gas Fee, bir anlamda blokzincir ağlarının yakıtıdır. Nasıl ki bir arabayı çalıştırmak için benzine ihtiyaç varsa, blokzincirde de işlemlerin gerçekleşmesi için “gas” gerekir.

Gas Fee Neden Ödenir?

Blokzincir üzerindeki her işlem  ister bir token transferi, ister bir NFT alımı ya da akıllı sözleşme yürütmesi olsun belirli bir hesaplama gücü (computation) kullanır.
Bu işlem gücü, ağdaki madenciler veya doğrulayıcılar tarafından sağlanır.
Gas Fee, bu kaynak kullanımının karşılığı olarak ödenir.

Ayrıca Gas Fee, sistemi spam ve gereksiz işlemlerden korur. Eğer işlemler tamamen ücretsiz olsaydı, kötü niyetli kişiler ağı gereksiz işlemlerle doldurabilirdi. Gas ücreti bu tür saldırıların önüne geçer.

Gas Fee Nasıl Hesaplanır?

Ethereum ağında Gas Fee şu şekilde hesaplanır:

Gas Fee = Gas Miktarı × Gas Fiyatı (Gwei)

• Gas Miktarı: İşlemin karmaşıklığına göre belirlenir. Basit bir token transferi az gas harcar, karmaşık bir akıllı sözleşme çok daha fazla.

• Gas Fiyatı (Gwei): Kullanıcının ödemeye razı olduğu gas fiyatıdır.
  “Gwei”, Ether’in milyarda biri anlamına gelir. (1 Ether = 1,000,000,000 Gwei)

Kullanıcı, gas fiyatını yüksek belirlerse işlemi daha hızlı gerçekleşir; çünkü doğrulayıcılar yüksek ücretli işlemleri önce işler.

Gas Fee’yi Etkileyen Faktörler

• Ağ Yoğunluğu: Ne kadar çok kullanıcı işlem yapıyorsa, ücret o kadar artar.

• İşlem Türü: Akıllı sözleşmeler veya DeFi işlemleri daha fazla işlem gücü gerektirir.

• Blok Boyutu ve Limitler: Blok başına belli sayıda işlem eklenebildiği için, rekabet arttığında gas da yükselir.

Gas Fee Nasıl Azaltılır?

• Ağ yoğun olmayan saatlerde işlem yapmak,

• Layer 2 çözümlerini (Arbitrum, Optimism, Polygon gibi) kullanmak,

• Gas fiyatı izleme araçlarıyla uygun zamanı takip etmek, kullanıcıların ödeyeceği ücretleri düşürmesine yardımcı olur.

Gas Fee, kullanıcılar için bazen yüksek maliyet anlamına gelse de, blokzincir ağlarının güvenli ve sürdürülebilir kalmasını sağlayan temel bileşenlerden biridir.